Terapi mi, koçluk mu? Sana uygun yolu nasıl bulursun

Her ikisi de konuşmaya dayalı çalışır, her ikisi de seni ilerletmeyi hedefler – ama temelden farklı iki yoldur. Psikoterapi ve koçluk üzerine araştırmalar ne gösteriyor ve hangisinin durumuna uygun olduğunu nasıl anlarsın.

İki kavram, iki dünya

Psikoterapi; depresyon, kaygı bozuklukları veya tükenmişlik gibi ruhsal hastalıkların, devlet tarafından tanınan eğitim almış uzmanlar tarafından tedavisidir. Unvan korumalıdır, yöntemler bilimsel olarak test edilmiştir ve meslek pratiği düzenleme altındadır.

Koçluk ise ruhsal açıdan sağlıklı, somut hedefler üzerinde çalışmak isteyen kişilere yöneliktir: kariyer gelişimi, alışkanlıklar, performans, kararlar. Terim yasal olarak korumalı değildir – herkes kendine koç diyebilir. Bu yüzden burada dikkatli bakmak önemlidir.

Araştırmaların psikoterapiye ilişkin bulguları

Psikoterapinin etkinliği geniş çapta kanıtlanmıştır. Yüzlerce çalışmayı kapsayan derlemeler belirgin etkiler ortaya koymaktadır – özellikle bilişsel davranışçı terapi, depresyon ve kaygı bozukluklarında iyi incelenmiştir (Hofmann et al., 2012). Depresyon tedavisine ilişkin meta-analizler de psikoterapinin iyileşme ve düzelme şansını ölçülebilir biçimde artırdığını doğrulamaktadır (Cuijpers et al., 2014).

Araştırmalar ayrıca, danışan ile terapist arasındaki uyumun başarıda önemli bir rol oynadığına işaret etmektedir. Pratik olarak şu anlama gelir: birkaç seans sonra kimya tutmuyorsa başka bir terapiste geçmek bir geri adım değil, sürecin meşru bir parçasıdır.

Koçluk neler yapabilir – neler yapamaz

Koçluk üzerine artık sağlam araştırmalar da var: İş ortamındaki çalışmaları kapsayan bir meta-analiz, profesyonel koçluğu daha iyi hedef gerçekleştirme, daha yüksek refah ve güçlenmiş öz-yeterlilikle ilişkilendirmektedir (Theeboom et al., 2014).

Ancak sınır açıktır: Koçluk bir tedavi değildir. Ruhsal hastalık belirtilerinde – süregelen çökkünlük, panik ataklar, madde sorunları – ciddi koçlar danışanlarını terapötik ya da tıbbi uzmanlara yönlendirir. Depresyonu çözeceğini vaat eden bir koç bir uyarı işaretidir.

Durumuna neyin uygun olduğunu nasıl anlarsın

Uzmanlık dünyasından basit bir yönlendirme: Belirleyici olan acı düzeyidir. Şikayetler günlük yaşamını belirgin biçimde kısıtlıyorsa – uyku, iş, ilişkiler –, haftalar boyu sürüyorsa ya da kötüleşiyorsa durum terapötik veya tıbbi değerlendirme gerektirir.

Temelde istikrarlıysan ve kariyer, liderlik, alışkanlıklar ya da odak gibi belirli konular üzerinde bilinçli çalışmak istiyorsan koçluk doğru çerçevedir. Şüphe durumunda şunu bil: Bir terapi görüşmesi durumunu netleştirir ve gerekirse seni koçluğa rahatça yönlendirir.

Her ikisinde de nitelikleri sorgula

Terapi için durum açıkça düzenlenmiştir: tanınmış eğitim, korumalı unvan, mesleki faaliyet ruhsatı. Koçluk için ise kendini araştırırsın: sağlam eğitim, anlaşılır metodoloji, referanslar ve hedefler ile yöntemlerin şeffaf biçimde konuşulduğu ücretsiz bir ilk görüşme.

Bu içerikler genel, araştırmaya dayalı bilgiler olup tıbbi ya da terapötik danışmanlığın yerini tutmaz. Akut krizlerde randevu bekleme, hemen yardım al – ilgili kuruluşları aşağıdaki kutuda bulabilirsin.

Kaynaklar

• Hofmann SG et al. The Efficacy of Cognitive Behavioral Therapy: A Review of Meta-analyses. Cognitive Therapy and Research, 2012.
• Cuijpers P et al. The effects of psychotherapies for major depression in adults on remission, recovery and improvement: a meta-analysis. J Affect Disord, 2014.
• Theeboom T et al. Does coaching work? A meta-analysis on the effects of coaching on individual level outcomes in an organizational context. The Journal of Positive Psychology, 2014.