Sigarayı bırakmak: Son sigaradan sonra vücutta neler olur — kaynaklı zaman çizelgesi

Dakikalar içinde nabız düşer, bir gün sonra nikotin kandan çıkar, yıllar içinde kalp ve akciğerlere yönelik ek risk yarıya iner. Sigarayı bıraktıktan sonra ne zaman ne olduğunu, yetkililerin nerede çeliştiğini ve 50 yaşında bile neden değer taşıdığını sana gösteriyoruz.

Pazar akşamı, saat 22.00. Balkondaki küllükte son sigarayı söndürüyorsun; bu sefer gerçekten son olması gerekiyor. Pazartesi sabahı ilk kahvende sigarayı arıyorsun, Salı günü uzun zamandır olmadığı kadar sinirlisin, Çarşamba günü ise neden öncesinden daha kötü hissettiğini soruyorsun kendinle. Belki de bırakmak herkesin söylediği kadar sağlıklı değil mi?

Tam da bu soruyu ilk günlerde birçok kişi sorar ve yanıt iki parçalıdır. Vücudunun bir kısmı bu saatlerde ve günlerde gerçekten iyileşmeye başlar, ama bunu pek hissetmezsin. Diğer kısmı ise nikotinsiz kalmaya alışmaktadır ve bunu çok net hissedersin. Kalp, akciğer ve yaşam beklentisi için büyük kazanımlar ise sessiz ve habersizce aylar ve yıllar içinde gelir.

ABD Sağlık Kurumu CDC ile Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) sigarayı bıraktıktan sonraki iyileşme hakkında ne yazdığına, yüz binlerce kişiyle yapılan büyük uzun vadeli çalışmaların neler gösterdiğine ve bilgilerin nerede ayrıştığına baktık. Sonunda son sigaradan sonra seni ne beklediğini, hafta hafta ve yıl yıl, ve bu rakamların hiçbirinin tek tek bir garanti olmadığını ama hepsinin aynı yönü gösterdiğini bileceksin.

Sigarayı bıraktığında vücudunda neler olur?

Sigarayı bıraktıktan sonra CDC'ye göre dakikalar içinde nabız düşer, 24 saat sonra kanda artık nikotin kalmaz ve birkaç gün içinde karbonmonoksit hiç sigara içmeyenlerin düzeyine iner. Öksürük ve nefes darlığı 1 ila 12 ayda azalır. Kalp hastalıkları ve kanser riski yıllar içinde düşer.

En bilinen zaman çizelgesi, ABD sağlık kurumu olan Centers for Disease Control and Prevention'ın (CDC) Mayıs 2024 tarihli versiyonundan gelmektedir. WHO da benzer bir liste yayımlamıştır. Her ikisi de birçok gözlemsel çalışmanın sonuçlarını özetler; yani bırakan veya içmeye devam eden kişilerin yıllarca takip edildiği çalışmalardan.

Şu zaman noktalarının ne anlama geldiği önemlidir: Bunlar ortalama değerlerdir, tarih değil. Vücudunun ne kadar hızlı iyileşeceği, diğer şeylerin yanı sıra ne kadar süre ve ne kadar çok sigara içtiğine ve genel sağlık durumuna bağlıdır. Yön ise herkes için aynıdır.

Dikkat çekici olan, CDC ile WHO'nun her konuda aynı zaman dilimlerini vermemesidir. Karbonmonoksit için WHO 12 saatten söz ederken CDC birkaç günden söz eder. Kalp için WHO riskin yarıya inmesi için bir yıl verirken CDC ek riskin yarıya inmesi için 3 ila 6 yıl verir. Tabloda her iki bilgiyi yan yana gösteriyoruz ki nerede bir yelpaze olduğunu göresin.

Son sigaradan sonraki ilk 24 saatte vücudunda neler olur?

Birkaç dakika içinde nabız düşer, 24 saat sonra CDC'ye göre kanda artık nikotin kalmaz. Nikotinin yarı ömrü yaklaşık iki saattir; yani her iki saatte bir kandaki düzeyi yarıya iner. Eş zamanlı olarak ilk yoksunluk belirtileri çoğunlukla ilk gün başlar.

Nikotin kalbi uyarır ve kan damarlarını daraltır. Kalktığında dolaşım sakinleşir: CDC dakikalar içinde nabızın düştüğünü belirtirken WHO 20 dakika sonra nabız ve tansiyon değerlerinin düştüğünü belirtir.

Yarı ömür, kanda bir maddenin yalnızca yarısının kaldığı süredir. Nikotin için İsviçre sigarayı bırakma platformu stopsmoking.ch — içerikleri İsviçre Kanser Birliği tarafından hazırlanan — yaklaşık iki saat olduğunu belirtir. Sigara içilmeden geçen bir gecenin ardından nikotin düzeyi sabah en düşük seviyededir ve tam da bu nedenle birçok kişi için günün ilk sigarası en önemli olanıdır.

Söz konusu ikinci gaz karbonmonoksittir. Tütün yanarken oluşur, kırmızı kan pigmentine bağlanır ve orada oksijeni yerinden eder. Sigarayı bıraktıktan sonra düşer: WHO'ya göre 12 saat içinde normal değerlere, CDC'ye göre birkaç gün içinde sigara içmeyenlerin düzeyine iner.

stopsmoking.ch'ye göre ilk yoksunluk belirtileri 24 saatten kısa sürede ortaya çıkar. Dolayısıyla ilk akşam huzursuz hissetmen, bir şeylerin yanlış gittiğinin değil, vücudunun kendini ayarladığının işaretidir.

Sigarayı bıraktıktan sonra ilk haftada neden daha kötü hissediyorsun?

Çünkü beyninin eksik nikotine alışması gerekiyor. 2007 tarihli bir derleme çalışması sinirlilik, kaygı, çökkün ruh hali, konsantrasyon güçlüğü, sabırsızlık, uyku bozukluğu ve huzursuzluğu kesinleşmiş yoksunluk belirtileri arasında sayar. Bunlar ilk haftada doruk noktasına ulaşır ve iki ila dört hafta sürer.

ABD bağımlılık araştırmacısı John Hughes, 2007 yılında Nicotine & Tobacco Research dergisinde 1990 ile 2004 yılları arasındaki yaklaşık 120 çalışmayı değerlendirdi. Sonucu: Yedi şikayet tütün yoksunluğuna açıkça aittir; öfke, kaygı, çökkün ruh hali, konsantrasyon güçlüğü, sabırsızlık, uyku bozukluğu ve huzursuzluk. Kabızlık, öksürük, baş dönmesi, daha fazla rüya görme ve ağız içi aftları da muhtemelen yoksunluk belirtileridir. Hughes'a göre yorgunluk ve uykululuk ise bunlara dahil değildir.

stopsmoking.ch süreci benzer biçimde anlatır: Yoksunluk belirtileri yaklaşık üç günde doruk noktasına ulaşır ve ardından gelen iki ila dört hafta içinde yavaş yavaş azalır. Platforma göre craving adı verilen güçlü sigara isteği her seferinde yaklaşık üç ila beş dakika sürer.

Senin için bu şu anlama gelir: En zorlu evre kısa ve öngörülebilir. Üçüncü gün hiç düzelmeyeceğini düşünüyorsan muhtemelen tam zirvedeyizin. İsteği ve küçük geri düşmeleri nasıl yönettiğin ayrı bir konudur; bantların, ilaçların ve danışmanlığın yoksunluğu ne kadar yumuşattığı da.

Sigarayı bıraktıktan sonra nefes almak ne zaman kolaylaşır?

WHO'ya göre dolaşım ve akciğer fonksiyonu 2 ila 12 haftada iyileşir, öksürük ve nefes darlığı 1 ila 9 ayda azalır. Başlangıç döneminde akciğer hastalığı olan 3.926 sigara içiciyle yapılan Lung Health Study'de, bırakanların akciğeri bırakmanın ardından geçen ilk yılda ortalama 47 mililitre solunum hacmi kazandı ve sonrasında işlev kaybı sigara içmeye devam edenlere kıyasla yalnızca yarı hızda ilerledi.

Akciğerlerle ilgili en ayrıntılı veriler ABD'deki Lung Health Study'den gelmektedir (Scanlon ve ark., American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 2000). Bu çalışma, hafif ila orta dereceli kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), yani kalıcı hava yolu daralması olan 3.926 sigara içiciyi beş yıl boyunca her yıl akciğer fonksiyon ölçümüyle takip etti.

Ölçülen değer, kısaca FEV1 olarak bilinen birinci saniye kapasitesiydi: güçlü bir nefes verişin ilk saniyesinde dışarı verebileceğin hava miktarı. Bırakanlar ilk yılda ortalama 47 mililitre, yaklaşık yüzde 2 kazandı. Sonrasında kalıcı olarak sigarasız kalanlarda akciğer fonksiyonu yılda 31 mililitre, sigara içmeye devam edenlerde ise 62 mililitre azaldı; yani iki kat daha hızlı.

İlk haftalarda daha çok öksürmek bir çelişki değildir. Hughes öksürüğü olası yoksunluk belirtileri arasında sayar. Ancak bir öksürük uzun sürerse, buna kan da eşlik ederse ya da daha özgür nefes almak yerine nefes darlığın artarsa bu durum doktora götürülmelidir.

Sigarayı bıraktıktan sonra kalp krizi ve inme riski ne kadar hızlı düşer?

CDC'ye göre kalp krizi riski 1 ila 2 yılda belirgin biçimde düşer, 3 ila 6 yılda koroner kalp hastalığı için ek risk yarıya iner. Framingham çalışmasında yoğun sigara içenlerin bırakmanın ardından beş yıl içinde sigara içmeye devam edenlere kıyasla yüzde 39 daha düşük kardiyovasküler risk taşıdığı görüldü.

Koroner kalp hastalığı, kalbi kanla besleyen koroner damarların daralmasıdır ve kalp krizinin en sık görülen nedenidir. Sigara bu damarları birçok yoldan hasar verir ve bunların bir kısmı bırakmanın ardından geri döner.

ABD araştırmacısı Meredith Duncan ve ekibi, 2019 yılında JAMA dergisinde 1954'ten bu yana nesiller boyu katılımcıyı takip eden Framingham Kalp Çalışması'ndan 8.770 kişinin verilerini değerlendirdi. En az 20 paket-yıl tüketimiyle (yaklaşık 20 yıl boyunca günde bir paket) yoğun sigara içen kişilerde bırakmadan sonraki beş yıl içinde kardiyovasküler hastalık riski, içmeye devam edenlere kıyasla yüzde 39 daha düşük kaldı.

Aynı çalışma aynı zamanda sabır gerektiğini de gösteriyor: Hiç sigara içmemişlerle karşılaştırıldığında, yoğun sigara içmiş olanların riski bir süre daha yüksek kaldı. Bırakmanın ardından ancak 10 ila 15 yıl geçtikten sonra belirgin bir fark ölçülemez hale geldi.

İnme için CDC 5 ila 10 yılda düşen bir riskten söz eder. WHO ise 5 ila 15 yıl içinde sigara içmeyenlerin düzeyine ulaşıldığını yazar.

Sigarayı bıraktıktan sonra kanser riski ne zaman düşmeye başlar?

CDC'ye göre ağız, boğaz ve gırtlak kanseri için ek risk 5 ila 10 yılda yarıya iner, ek akciğer kanseri riski 10 ila 15 yılda yarıya iner. 20 yıl sonra ağız, boğaz, gırtlak ve pankreas kanseri riski sigara içmeyenlerin riskine yaklaşır.

Kanserde iyileşme kalp ve dolaşıma kıyasla daha uzun sürer; çünkü hücrelerin genetik materyalindeki hasarlar yıllar içinde birikmiştir. Yine de bırakmanın ardından risk düşmeye başlar ve sigarasız kaldıkça düşmeye devam eder.

CDC ağız, boğaz ve akciğerin yanı sıra mesane, yemek borusu ve böbrekleri de sayar: Bu kanser türleri için risk 10 yılda düşer. Rahim ağzı kanseri için ek risk ise yaklaşık 20 yılda yarıya iner.

Farkın ne kadar büyük olduğunu Büyük Britanya'dan Million Women Study (Pirie ve ark., Lancet 2013) yaklaşık 1,2 milyon kadınla ortaya koyuyor: Başlangıçta sigara içen kadınlar, sonraki yıllarda hiç içmemiş kadınlara kıyasla akciğer kanserinden 21 kat daha sık hayatını kaybetti. Sigara içilmeden geçen her yıl bu farkı küçültür.

50 ya da 60 yaşında sigarayı bırakmak hâlâ değer taşır mı?

Evet. 202.248 yetişkini kapsayan bir ABD çalışmasında 25 ila 34, 35 ila 44 ya da 45 ila 54 yaşlarında bırakan kişiler, sigara içmeye devam edenlere kıyasla yaklaşık 10, 9 ya da 6 yıl kazandı. 50 yıllık bir İngiliz çalışmasında 60 yaşında bırakan doktorlar hâlâ yaklaşık 3 yıl kazandı.

Bu soruya ilişkin en önemli iki çalışma ABD ve Büyük Britanya'dan gelir ve çok benzer rakamlara ulaşır. Jha ve ark. 2013 yılında New England Journal of Medicine'de 202.248 yetişkine ait anket verilerini değerlendirdi. İçmeye devam edenler, hiç içmemişlere kıyasla ortalama 10 yıldan fazla erken hayatını kaybetti. 40 yaşından önce bırakanlar ek ölüm riskini yaklaşık yüzde 90 oranında düşürdü.

Doll ve ark. 34.439 İngiliz doktoru 1951'den 2001'e kadar takip etti (BMJ 2004). İçmeye devam edenler, ömür boyu içmeyenlere kıyasla ortalama yaklaşık 10 yıl erken hayatını kaybetti. 30, 40, 50 ya da 60 yaşında bırakmak sırasıyla yaklaşık 10, 9, 6 ya da 3 yıl geri kazandırdı.

Million Women Study da bu örüntüyü doğrular: 40 yaşından önce bırakan kadınlar, sigara içmeye devam etmenin yol açtığı ek ölüm riskinin yüzde 90'dan fazlasını önledi. Bu verilere göre hiçbir zaman çok geç değildir; daha erken sadece daha iyidir.

Sigarayı bıraktıktan sonra ruh hali iyileşir mi, kötüleşir mi?

İlk yoksunluk haftalarından sonra genellikle iyileşir. 102 çalışmayı ve 169.500'den fazla katılımcıyı kapsayan 2021 tarihli bir Cochrane derlemesi, bırakan kişilerde sigara içmeye devam edenlere kıyasla daha az kaygı, daha az depresif belirti ve daha az stres saptadı. Ancak bu bulguların kesinliği düşük ila orta düzeydedir.

Birçok kişi sigaranın rahatlatıcı hissettirdiği için içer. Ancak bu rahatlığın büyük bölümü, iki sigara arasında biriken küçük yoksunluğun sona ermesidir. Tamamen bırakan kişi, geçiş süresinden sonra bu sürekli küçük yoksunlukları da kaybeder.

Gemma Taylor ve ark. bunu ilk kez 2014'te BMJ'de 26 çalışmayla inceledi ve 2021'de Cochrane Collaboration için genişletti. Cochrane, çalışmaları sabit kurallarla özetleyen bağımsız bir ağdır. İçmeye devam edenlere kıyasla bırakan kişilerde daha az kaygı ve depresif belirti, daha az stres, daha fazla olumlu duygu ve daha iyi ruhsal yaşam kalitesi saptandı.

Araştırmacılar sınırlılıklara kendileri dikkat çekiyor: Bunlar gözlemsel verilerdir ve ruhsal açıdan daha iyi durumda olan kişilerin bırakmayı daha kolay başardığı olasılık dışı değildir. Ancak sigarayı bırakmanın ruh sağlığına zarar verdiğine dair bir bulguya ulaşmadılar; ruhsal hastalığı olan kişilerde de. Tedavi görüyorsan sigarayı bırakma planını yine de doktorunla ya da terapistinle konuş.

Sigarayı bıraktıktan sonra kahve ve ilaçlarda ne değişir?

Sigara içmek, kafeini ve bazı ilaçları CYP1A2 karaciğer enzimi aracılığıyla daha hızlı parçalar. Günde 20 veya daha fazla sigara içen 12 kişiyle yapılan bir çalışmada bırakmadan sonra kafein parçalanması yüzde 36 oranında yavaşladı. Aynı enzimle parçalanan ilaçlar kanda birikebilir.

CYP1A2, karaciğerde maddeleri parçalayan bir enzim, yani bir proteindir. Tütün dumanındaki belirli maddeler onu hızlandırır. Duman ortadan kalktığında enzim yeniden daha yavaş çalışır ve parçaladığı her şey vücutta daha uzun süre kalır.

Faber ve Fuhr bunu 2004 yılında Clinical Pharmacology & Therapeutics dergisinde günde 20 veya daha fazla sigara içen 8 erkek ve 4 kadında ölçtü. Bırakmanın ardından kafein parçalanması yüzde 36,1 oranında yavaşladı. Uyum hızlıydı: Enzim aktivitesi yaklaşık her 38,6 saatte bir yarıya indi. Alışkın olduğun kahve fincanları artık daha uzun süre etkisini gösterir ve öğleden sonra bu uykunuzu bozabilir.

Etki ile aşırı doz arasındaki payın dar olduğu ilaçlarda bu daha ciddidir. Çalışma örnek olarak astım ilacı teofilin ile psikoz tedavisinde kullanılan klozapini anmaktadır. Düzenli ilaç kullanıyorsan doktoruna ya da eczacına bıraktığını söyle. Dozu asla kendin değiştirme; bir şeyin ayarlanıp ayarlanmayacağına uzmanlar karar verir.

Kafein

Sigarayı bıraktıktan sonra alınan kilolar faydaları geçersiz kılıyor mu?

Hayır. İnsanlar sigarayı bıraktıktan sonraki ilk yılda ortalama 4 ila 5 kilogram alıyor. Framingham Çalışması'nda, diyabeti olmayan ve son dört yıl içinde sigarayı bırakmış kişilerin kalp-damar riski, sigara içenlere kıyasla yaklaşık yarı yarıya daha düşüktü; kilo alımı bunu neredeyse hiç değiştirmedi.

62 çalışmanın bir derlemesi (Aubin ve arkadaşları, BMJ 2012) tipik seyri ortaya koyuyor: Tedavisiz bırakanlarda bırakmanın ardından ilk ayda ortalama 1,1 kilogram, üç ayda 2,9 kilogram ve bir yılda 4,7 kilogram alındı. Farklar büyüktür: Katılımcıların yüzde 16'sı kilo verdi, yüzde 13'ü ise 10 kilodan fazla aldı.

Clair ve arkadaşları (JAMA 2013), Framingham Çalışması'nın 3251 katılımcısıyla kilonun kalp avantajını ortadan kaldırıp kaldırmadığını inceledi. Sigara içenlere kıyasla, en fazla dört yıldır sigara içmeyen kişilerde kilo alımı dikkate alındıktan sonra bile kalp-damar olayı riski yüzde 53 daha düşüktü. Diyabeti olan kişilerde benzer bir eğilim gözlemlendi, ancak istatistiksel olarak anlamlı değildi.

Üç ABD kohortunun daha kapsamlı bir derlemesi (Hu ve arkadaşları, NEJM 2018), bırakmanın ardından belirgin kilo artışının birkaç yıl boyunca diyabet riskini artırdığını buldu. Ancak kalp-damar hastalıklarından ölüm riski, 10 kilodan fazla alındığında bile tüm gruplarda sigara içmeye devam edenlerinkinden düşük kaldı. Neden kilo alındığı ve buna karşı ne yapılabileceği ayrı bir sorudur; ama yanıt kesinlikle sigara içmeye devam etmek değildir.

YUTHI uygulaması sana nasıl yardımcı olur

YUTHI uygulamasında Sigarayı Bırakma bölümünde bırakma tarihini belirlersin; uygulama o günden itibaren vücudunun neler başardığını gösterir: Bu makaledeki CDC zaman çizelgesine göre dokuz kilometre taşı — birkaç dakika içinde düşen nabızdan 15 yıl sonra hiç sigara içmemiş birine yaklaşan kalbe kadar. Hangi kilometre taşlarına ulaşıldığını ve bir sonrakine ne kadar kaldığını görürsün; uygulama her başarıyı kutlar ve kaynağını belirtir.

Bunun yanı sıra uygulama, ne kadar süredir sigara içmediğini, kaç sigara içmediğini, ne kadar para biriktirdiğini ve her sigara başına yaklaşık 11 dakika hesabıyla ne kadar ömür kazandığını hesaplar. Sigara, sarmalık tütün, ısıtmalı tütün ürünü, e-sigara ve puroyu her biri için ayrı fiyat girerek kaydedersin. Araya bir sigara girerse bunu girersin: O sigara düşülür ama sigara içmediğin süre sıfırlanmaz.

Uygulama bu makaledeki bağlantıları da biliyor. Daha önce günde 20 veya daha fazla sigara içtiysen, bırakmanın ardından kafeinin etkisini kafein eğrine daha uzun süre yansıtır. İlaç kaydettiysen, doktoruna sigarayı bıraktığını söylemeni hatırlatır. Vücudun sigarasız daha az enerji harcadığından, bırakmanın ertesi gününden itibaren kalori hedefini de günceller.

Peki ya sen: Hangi kilometre taşını en çok bekliyorsun — nikotinsiz geçen ilk günü mü, yoksa kalbinin nefes aldığı yılı mı?

YUTHI uygulaması

Sık sorulan sorular

Nikotin vücuttan ne zaman çıkar?

CDC'ye göre kandaki nikotin 24 saat içinde sıfıra düşer. Yarı ömrü yaklaşık iki saattir. Beyin kendini yeniden düzene koyması gerektiğinden yoksunluk belirtileri genellikle iki ila dört hafta daha sürer.

Sigarayı bıraktıktan sonra neden öncesinden daha fazla öksürüyorum?

2007 tarihli bir derlemeye göre öksürük, yoksunluğun olası belirtilerinden biri sayılıyor. CDC'ye göre öksürük ve nefes darlığı 1 ila 12 ay içinde azalıyor. Öksürük uzun süre geçmez ya da kana karışırsa doktora danışmanı öneririz.

15 yıl sonra her şey sigara içmemiş biri gibi mi oluyor?

Her şey için değil. CDC'ye göre 15 yılın ardından koroner kalp hastalığı riski hiç sigara içmemiş kişilerin riskine yaklaşıyor. Akciğer kanserinde ek risk 10 ila 15 yılda yarıya iniyor, ancak tamamen ortadan kalkmıyor.

Daha az içmek bir işe yarıyor mu?

Daha az içmek de risksiz değil. Million Women Study'de günde 10'dan az sigara içen kadınların ölüm oranı, hiç içmeyenlerin yaklaşık iki katıydı. Tam kazanımı ancak tamamen bırakmak sağlar.

E-sigaraya veya ısıtmalı tütüne geçersem zaman çizelgesi yine de geçerli mi?

CDC ve WHO'nun zaman çizelgeleri, sigarayı tamamen bıraktıktan sonra neler olduğunu anlatıyor. Başka nikotin ürünlerine geçiş için karşılaştırılabilir ve kanıtlanmış bir zaman çizelgesi bulunmuyor; nikotin ile kalp ve damar sistemi üzerindeki etkisi bu ürünlerde de devam ediyor.

40 yıl sonra sigarayı bırakmak hâlâ değer mi?

Evet. Doll'un İngiliz doktorlar çalışmasında 60 yaşında bırakanlar, içmeye devam edenlere kıyasla ortalama yaklaşık üç yıl daha fazla yaşadı. Kalp ve damar sistemi ilk yıllarda bile kazanım sağlıyor.

Kaynaklar

• Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Benefits of Quitting. Stand 15. Mai 2024.
• Weltgesundheitsorganisation (WHO). Tobacco: Health benefits of smoking cessation. Fragen und Antworten.
• Jha P, Ramasundarahettige C, Landsman V, et al. 21st-century hazards of smoking and benefits of cessation in the United States. N Engl J Med. 2013;368(4):341–350.
• Pirie K, Peto R, Reeves GK, et al. The 21st century hazards of smoking and benefits of stopping: a prospective study of one million women in the UK. Lancet. 2013;381(9861):133–141.
• Doll R, Peto R, Boreham J, Sutherland I. Mortality in relation to smoking: 50 years' observations on male British doctors. BMJ. 2004;328(7455):1519.
• Duncan MS, Freiberg MS, Greevy RA Jr, et al. Association of Smoking Cessation With Subsequent Risk of Cardiovascular Disease. JAMA. 2019;322(7):642–650.
• Scanlon PD, Connett JE, Waller LA, et al. Smoking cessation and lung function in mild-to-moderate chronic obstructive pulmonary disease. The Lung Health Study. Am J Respir Crit Care Med. 2000;161(2):381–390.
• Hughes JR. Effects of abstinence from tobacco: valid symptoms and time course. Nicotine Tob Res. 2007;9(3):315–327.
• stopsmoking.ch (fachliche Inhalte: Krebsliga Schweiz). Mit dem Entzug umgehen.
• Taylor G, McNeill A, Girling A, et al. Change in mental health after smoking cessation: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2014;348:g1151.
• Taylor GM, Lindson N, Farley A, et al. Smoking cessation for improving mental health. Cochrane Database Syst Rev. 2021;3:CD013522.
• Faber MS, Fuhr U. Time response of cytochrome P450 1A2 activity on cessation of heavy smoking. Clin Pharmacol Ther. 2004;76(2):178–184.
• Aubin HJ, Farley A, Lycett D, et al. Weight gain in smokers after quitting cigarettes: meta-analysis. BMJ. 2012;345:e4439.
• Clair C, Rigotti NA, Porneala B, et al. Association of smoking cessation and weight change with cardiovascular disease among adults with and without diabetes. JAMA. 2013;309(10):1014–1021.
• Hu Y, Zong G, Liu G, et al. Smoking Cessation, Weight Change, Type 2 Diabetes, and Mortality. N Engl J Med. 2018;379(7):623–632.